Na tokarkach do metalu obrabia się powierzchnie metalowych przedmiotów mających kształt takich brył jak stożki, kule, wałki. Tokarki do metalu służą także do wyrabiania gwintów zewnętrznych i wewnętrznych. Proces obróbki na tokarkach do metalu nosi nazwę toczenia. Bierze się to stąd, iż w trakcie obrabiania przedmiotów na tokarce do metalu poddawane obróbce elementy wprawiane są w ruch obrotowy.
Obróbka metalowych przedmiotów za pomocą tokarek do metalu polega na skrawaniu powierzchni tego detalu narzędziem obróbczym. Zamocowany w tokarce do metalu w specjalnym uchwycie lub pomiędzy kłami element obraca się wokół własnej osi, a operator tokarki do metalu za pomocą odpowiednich narzędzi przystępuje do wykańczania powierzchni tego detalu. Narzędzia obróbcze do tokarek do metalu obejmują noże tokarskie, wiertła oraz narzędzia do wyrabiania gwintów.
Tokarki do metalu mogą być także wyposażone w system sterowania numerycznego CNC, wtedy obróbką na tokarkach do metalu steruje komputer, a operator tylko kontroluje ten proces. O tokarkach do metalu, zwłaszcza o tokarkach do metalu ze sterowaniem numerycznym można śmiało powiedzieć, że są to wysoko wydajne i niezawodne maszyny. Istnieje też spora dowolność jeżeli chodzi o wymiar przedmiotów, jakie mają być obrabiane na tokarkach do metalu. Większość tokarek do metalu posiada stosowną regulację uchwytów, można też taką konkretną, dostosowaną do naszych potrzeb specyfikację przekazać producentowi tokarek do metalu, który wykona obrabiarkę według tych zaleceń.
Pod względem wydajności tokarki do metalu możemy podzielić na tokarki do metalu przeznaczone do produkcji małoseryjnej lub tokarki do metalu do produkcji wielkoseryjnej. Różnica jest oczywista i związana jest z tym, ile detali będzie można na danej tokarce do metalu poddać obróbce bez konieczności ponownego nastawienia maszyny. Tokarki do metali przeznaczone do wykonywania krótkich serii idealnie nadają się do warsztatów narzędziowych lub małych zakładów produkcyjnych, gdyż na takich tokarkach do metalu można nawet wykonywać produkcję jednostkową. Wielkie fabryki i zakłady wytwórcze muszą zaopatrzyć się w potężne tokarki do metalu albo całe linie obróbcze, które podołają pracy w trybie ciągłym.