Sejfy są wykonane z metalu, są to skrzynki, z reguły małych lub średnich rozmiarów, ale nic nie stoi na przeszkodzie, aby sejf był na tyle duży, aby pomieścić na przykład obrazy albo rzeźby.
Sejfy posiadają zamek szyfrowy (cyfrowy – klawiatura elektroniczna lub „analogowy”, mechaniczny czyli pokrętło) oraz zamknięcie na kluczyk (zamek kluczowy) lub kłódkę. Sejfy mają chronić przedmioty nie tylko przed kradzieżą, ale także na przykład przed pożarem lub wybuchem, jeżeli wykonane są w materiałów ogniotrwałych lub niezwykle odpornych. Sejf to wygodny i bezpieczny sposób na przechowywanie dokumentów i pieniędzy, które muszą być pod ręką, kiedy ich zdeponowanie w banku, w kasetce jest nieekonomiczne albo zwyczajnie niewygodne.
Sejf może być osobnym meblem, wykonanym jako solidnie wyglądająca metalowa szafa, ale sejfy można także montować w ścianie (sejfy ścienne) lub instalować w meblach (sejfy meblowe). Poza względami estetycznymi, może tu także chodzić o bezpieczeństwo, gdyż tak ukryty sejf, jest dla potencjalnego włamywacza trudniejszy do zlokalizowania, nie można wtedy także sejfu po prostu wynieść z biura czy z domu.
Specjalnymi rodzajami sejfów jest szafa na broń oraz sejf na nośniki danych. Obydwa te typy sejfów mają odpowiednie uchwyty i półeczki pozwalające utrzymać w środku sejfu porządek. Szafy na broń, co oczywiste, mają znacznie większe rozmiary, aby pomieścić także długą broń myśliwską. Te sejfy wykonane są z materiałów o podwyższonej wytrzymałości, posiadają klasę bezpieczeństwa S1. Sejfy na magnetyczne i optyczne nośniki danych są ognioodporne, co oznacza, że przez godzinę trwania pożaru gwarantują bezpieczeństwo przechowywanych w środku płyt CD, DVD, dyskietek, kaset video itp. Sejfy tego typu są stosunkowo lekkie, co wcale nie zmniejsza ich ochronnych właściwości, mają półeczki z przegródkami oraz szuflady, do wygodnego przechowywania nośników, często wyposażone są także w mechanizm automatycznego zatrzaskiwania się, kiedy drzwi zostają gwałtownie domknięte. Pozwala to na szybkie zabezpieczenie wartościowych danych w sejfie w nagłych przypadkach (włamanie, wybuch pożaru).